Zaniedbanie to jedna z najtrudniejszych do rozpoznania form przemocy, która często pozostaje niezauważona w domach, szkołach i instytucjach opiekuńczych. Jak tłumaczy dr hab. Magdalena Szafranek, prof. UW, przewodnicząca Rady Naukowej Instytutu Nowej Kultury, zaniedbanie polega na niezaspokojeniu podstawowych potrzeb biologicznych i psychicznych osób zależnych – dzieci, seniorów oraz osób z niepełnosprawnościami.
Czym objawia się zaniedbanie?
Zaniedbanie może przybierać różne formy – od nieprawidłowego żywienia, przez brak dbałości o higienę, po izolację społeczną i zaniedbania zdrowotne. Ekspertka wskazuje, że często wynika ono z niewiedzy opiekunów, braku środków finansowych czy niezaradności, ale nie zmienia to faktu, że jego skutki bywają dramatyczne.
Dane o skali problemu w Polsce
Z badań „Diagnoza przemocy wobec dzieci w Polsce 2023” przeprowadzonych przez Fundację Dajemy Dzieciom Siłę wynika, że zaniedbania fizycznego doświadczyło 8% dzieci i młodzieży. Brak czystych ubrań dotyczył 3% respondentów, a brak opieki podczas choroby – 6%. Jeszbardziej niepokojące są dane dotyczące zaniedbania emocjonalnego – doświadczyło go aż 24% badanych. Brak bliskości fizycznej w dzieciństwie zgłosiło 20% nastolatków, a nieokazywanie uwagi – 11%.
Konsekwencje na całe życie
Zaniedbanie w dzieciństwie ma długofalowe skutki – wpływa na rozwój poznawczy, w tym zdolności językowe i funkcje wykonawcze. Deficytów tych nie da się łatwo nadrobić, a mogą utrzymywać się aż do dorosłości. Ponadto zaniedbane dzieci częściej mają obniżoną samoocenę, trudności w relacjach i są bardziej narażone na przemoc rówieśniczą. Jak podkreśla prof. Szafranek, zgodnie z kumulacyjną teorią ryzyka, łączenie zaniedbania z innymi formami krzywdzenia pogłębia negatywne konsekwencje.
Tekst powstał w ramach kampanii edukacyjnej „Różne oblicza przemocy wobec dzieci” realizowanej przez Fundację Instytut Nowej Kultury w latach 2026/2027. Więcej informacji na stronie instytutnowejkultury.pl.
Źródło: Urząd Gminy w Pakosławiu
Fot. pakoslaw.pl
